rok wydania 2018 (pierwsze wydanie ukaza\u0142o si\u0119 w 1884 r.)
\nformat A5
\nstr. 140
\nWydawca: Dom Wydawniczy „Ostoja”
\nISBN 978-83-65102-05-8<\/p>\n
<\/p>\n
Dwa tysi\u0105ce lat dobiega od czasu, kiedy legiony \u201e\u0142agodnego\u201d Tytusa po\u0142o\u017cy\u0142y kres bytowi politycznemu narodu \u017cydowskiego. Run\u0119\u0142y w\u00f3wczas mury Jerozolimy, posz\u0142a z dymem \u015bwi\u0105tynia Salomona, leg\u0142o p\u00f3\u0142tora miliona ludzi na r\u00f3\u017cnych pobojowiskach. Szlachetny syn Wespazjana p\u0142aka\u0142 nad gruzami starodawnego miasta, lecz mimo to powl\u00f3k\u0142 za sob\u0105 do Rzymu przedstawicieli najznakomitszych rod\u00f3w, aby u\u015bwietnili jego wjazd tryumfalny.
\nW\u0142a\u015bciwa w\u0142\u00f3cz\u0119ga (\u201eDiaspora\u201d) \u017byd\u00f3w zacz\u0119\u0142a si\u0119 ju\u017c dawno przed zburzeniem Jerozolimy. Wiadomo, \u017ce Salmanasar, Nabuchodonozor i kr\u00f3lowie macedo\u0144scy uprowadzali z sob\u0105 kolejno ca\u0142e zast\u0119py, z kt\u00f3rych nie wszyscy wracali do kraju. \u201ePraktyczniejsi\u201d bowiem, przywyk\u0142szy do miejsca, na kt\u00f3rym si\u0119 urodzili i wychowali, przylgn\u0105wszy do zwyczaj\u00f3w i obyczaj\u00f3w swych \u201eciemi\u0119\u017cc\u00f3w\u201d, przestali t\u0119skni\u0107 za \u201eziemi\u0105 obiecan\u0105\u201d. Tylko szlachetniejsze pierwiastki spieszy\u0142y z rado\u015bci\u0105 do ojczyzny swych przodk\u00f3w, gdy si\u0119 odpowiednia nadarzy\u0142a sposobno\u015b\u0107.
\nOpr\u00f3cz tego, znalaz\u0142o si\u0119 tak\u017ce dawno przed Chrystusem wielu dobrowolnych emigrant\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie kupc\u00f3w, kt\u00f3rzy opuszczali Palestyn\u0119, szukaj\u0105c wi\u0119kszego zysku w bogatych miastach portowych, rozproszonych po obu brzegach morza \u015ar\u00f3dziemnego. W Egipcie mieszka\u0142o za czas\u00f3w Chrystusa blisko milion \u017byd\u00f3w, posiadaj\u0105cych w Heliopolis w\u0142asn\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119. Tak samo przebywali wyznawcy moj\u017ceszowi w Syrii, g\u0142\u00f3wnie w Antiochii, dalej w Arabii, w Ma\u0142ej Azji, w Grecji, Macedonii. Ilyrii, na wyspie Cyprze, Krecie itd.
\nLecz gromadna w\u0119dr\u00f3wka zacz\u0119\u0142a si\u0119 dopiero po zburzeniu Jerozolimy, dokonanym przez Tytusa. Odt\u0105d rozbiegaj\u0105 si\u0119 \u017bydzi nasamprz\u00f3d po \u201eimperium romanum\u201d, niebawem, prawdopodobnie ju\u017c w IV w. po Chr., przekraczaj\u0105 Alpy, t\u0142ocz\u0105c si\u0119 do Galii i Germanii. Z pocz\u0105tkiem wiek\u00f3w \u015brednich rozszerzaj\u0105 ko\u0142o swe coraz dalej a dalej, a\u017c ogarn\u0119li z czasem ca\u0142\u0105 \u00f3wczesn\u0105 Europ\u0119.
\nZdziesi\u0105tkowani krwawymi wojnami, tak wewn\u0119trznymi, jak zewn\u0119trznymi, uciskani bez mi\u0142osierdzia, skazani przez imperator\u00f3w rzymskich na zag\u0142ad\u0119, nienawidzeni i mordowani przez chrze\u015bcijan, muzu\u0142man\u00f3w i wyznawc\u00f3w Zoroastra, nie znikn\u0119li jednak z powierzchni ziemi, owszem, przetrwali do naszych czas\u00f3w w tej samej liczbie, w kt\u00f3rej przestali istnie\u0107 politycznie. By\u0142o ich w\u00f3wczas siedem milion\u00f3w, tak samo jak dzi\u015b.
\nKa\u017cdy inny nar\u00f3d, pozostaj\u0105cy w takich warunkach, wymar\u0142by ju\u017c dawno, nale\u017ca\u0142by do mamut\u00f3w historycznych; ka\u017cdy inny nar\u00f3d nie wytrzyma\u0142by po\u0142owy prze\u015bladowa\u0144, jakim podlegali \u017bydzi. Oni za\u015b oparli si\u0119 wszelkim burzom i dop\u0142yn\u0119li po dwu tysi\u0105cach lat do portu swobody, do r\u00f3wnouprawnienia naszych czas\u00f3w.
\nSprawi\u0142a to ksi\u0105\u017cka, raczej zbi\u00f3r ksi\u0105g, czyli \u2014 Talmud. On to prowadzi\u0142 \u017byd\u00f3w, kiedy im zabrak\u0142o kr\u00f3l\u00f3w i ksi\u0105\u017c\u0105t, on ze\u015brodkowa\u0142 ich si\u0142y, ujednostajni\u0142 d\u0105\u017cenia, d\u017awiga\u0142 ich obietnic\u0105 powrotu do Jerozolimy, gdy upadali w trudnych czasach na duchu, on by\u0142 gwiazd\u0105 przewodni\u0105, kt\u00f3ra \u015bwieci\u0142a przez d\u0142ugie wieki smutnemu, przygn\u0119bionemu ludowi, gasn\u0105c\u0105 dopiero wtedy, gdy zab\u0142ysn\u0119\u0142o s\u0142o\u0144ce bie\u017c\u0105cego stulecia.<\/p>\n
(fragment pierwszego rozdzia\u0142u)<\/p>\n
<\/p>\n
Spis tre\u015bci<\/strong><\/p>\n I. Pocz\u0105tek tu\u0142actwa i powstanie Talmudu <\/p>\n Teodor J\u00f3zef Fryderyk Jeske-Choi\u0144ski<\/strong> \u2014 intelektualista, pisarz i historyk, publicysta konserwatywny, krytyk teatralny i literacki urodzi\u0142 si\u0119 27 lutego 1854 r. w Pleszewie (Wielkopolska). Ucz\u0119szcza\u0142 do gimnazj\u00f3w klasycznych w \u015aremie i Poznaniu. Studia in\u017cynierskie odbywa\u0142 na politechnice we Wroc\u0142awiu, filozoficzne na uniwersytecie w Pradze, a literaturoznawcze w Wiedniu.<\/p>\n Po studiach zamieszka\u0142 w Warszawie, gdzie przez kr\u00f3tki okres wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ze \u015brodowiskiem pozytywist\u00f3w. W tym czasie zamieszcza\u0142 artyku\u0142y m.in. w \u201ePrzegl\u0105dzie Tygodniowym\u201d, \u201eAteneum\u201d i \u201eNowinach\u201d. Na pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych XIX wieku dokona\u0142 wyra\u017anego zwrotu w pogl\u0105dach, staj\u0105c si\u0119 czo\u0142owym publicyst\u0105 obozu m\u0142odych konserwatyst\u00f3w. Pisa\u0142 w takich gazetach, jak \u201eNiwa\u201d, \u201eS\u0142owo\u201d, \u201eWiek\u201d, \u201eRola\u201d. W 1889 r. zamieszka\u0142 w Pary\u017cu, pisuj\u0105c stamt\u0105d artyku\u0142y do warszawskiego pisma \u201eW\u0119drowiec\u201d. W 1910 r. przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Lwowa i tam do 1914 r. redagowa\u0142 \u201eKronik\u0119 Powszechn\u0105\u201d, a tak\u017ce by\u0142 redaktorem serii wydawniczej \u201eBiblioteki Dzie\u0142 Wyborowych\u201d przybli\u017caj\u0105cej polskiemu czytelnikowi dorobek literatury \u015bwiatowej. W latach 1914-1915 przebywa\u0142 w Wiedniu, po czym powr\u00f3ci\u0142 do Warszawy. Zmar\u0142 w Warszawie 14 kwietnia 1920 r.<\/p>\n Teodor Jeske-Choi\u0144ski jest autorem oko\u0142o trzydziestu powie\u015bci, dramat\u00f3w i nowel o tematyce historycznej i wsp\u00f3\u0142czesnej. W swoich dzie\u0142ach zwraca\u0142 uwag\u0119 na wi\u0119zi \u0142\u0105cz\u0105ce staro\u017cytn\u0105 cywilizacj\u0119 antyczn\u0105 z cywilizacj\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, natomiast przemiany w \u017cyciu spo\u0142ecznym i kulturalnym XIX i XX-wiecznej Europy por\u00f3wnywa\u0142 do czas\u00f3w upadku staro\u017cytnego Imperium Rzymskiego.<\/p>\n W pogl\u0105dach politycznych by\u0142 konserwatyst\u0105, kt\u00f3rego \u015bwiatopogl\u0105d ewoluowa\u0142 ku nacjonalizmowi, pozostaj\u0105c w wyra\u017anej opozycji do dominuj\u0105cej w\u00f3wczas opcji konserwatywno-ugodowej. Jak sam napisa\u0142 po latach, jego program by\u0142 to\u017csamy z tym, kt\u00f3ry prezentowa\u0142a prawica narodowo-demokratyczna.<\/p>\n By\u0142 jednym z pierwszych polskich intelektualist\u00f3w, kt\u00f3rzy zwr\u00f3cili uwag\u0119 na problematyk\u0119 \u017cydowsk\u0105. Podejmowa\u0142 t\u0119 tematyk\u0119 w ksi\u0105\u017ckach: Poznaj \u017byda<\/em> (1912), Historia \u017byd\u00f3w w Polsce<\/em> (1919) i in. Jego stosunek do \u017byd\u00f3w by\u0142 zdecydowanie niech\u0119tny, wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w przekonaniu o konieczno\u015bci obrony cywilizacji chrze\u015bcija\u0144skiej przed rozk\u0142adow\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej.<\/p>\n W 1951 r. wszystkie jego utwory zosta\u0142y wycofane z polskich bibliotek oraz obj\u0119te cenzur\u0105.<\/p>\n Teodor Jeske-Choi\u0144ski pozostaje nadal pisarzem w Polsce niemal zapomnianym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Dwa tysi\u0105ce lat dobiega od czasu, kiedy legiony \u201e\u0142agodnego\u201d Tytusa po\u0142o\u017cy\u0142y kres bytowi politycznemu narodu \u017cydowskiego. […] Zdziesi\u0105tkowani krwawymi wojnami, tak wewn\u0119trznymi, jak zewn\u0119trznymi, uciskani bez mi\u0142osierdzia, skazani przez imperator\u00f3w rzymskich na zag\u0142ad\u0119, nienawidzeni i mordowani przez chrze\u015bcijan, muzu\u0142man\u00f3w i wyznawc\u00f3w Zoroastra, nie znikn\u0119li jednak z powierzchni ziemi […] Ka\u017cdy inny nar\u00f3d, pozostaj\u0105cy w takich warunkach, wymar\u0142by ju\u017c dawno, nale\u017ca\u0142by do mamut\u00f3w historycznych; ka\u017cdy inny nar\u00f3d nie wytrzyma\u0142by po\u0142owy prze\u015bladowa\u0144, jakim podlegali \u017bydzi. Oni za\u015b oparli si\u0119 wszelkim burzom i dop\u0142yn\u0119li po dwu tysi\u0105cach lat do portu swobody, do r\u00f3wnouprawnienia naszych czas\u00f3w. Sprawi\u0142a to ksi\u0105\u017cka, raczej zbi\u00f3r ksi\u0105g, czyli \u2014 Talmud.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":675,"template":"","meta":{"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"_kad_post_transparent":"default","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"default","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"default","_kad_post_vertical_padding":"default","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false},"product_brand":[],"product_cat":[41,20],"product_tag":[],"class_list":["post-741","product","type-product","status-publish","has-post-thumbnail","product_cat-wszystkie-ksiazki","product_cat-zydzi-judaizm","first","instock","shipping-taxable","purchasable","product-type-simple","entry","content-bg","loop-entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/product\/741","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/675"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_brand&post=741"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_cat&post=741"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_tag&post=741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nII. Talmud i jego znaczenie
\nIII. Prze\u015bladowania \u017byd\u00f3w
\nIV. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa \u017byd\u00f3w \u015bredniowiecznych
\nV. Zupe\u0142ny upadek \u017byd\u00f3w i \u201ekacerze\u201d ich
\nVI. Reforma w \u0142onie judaizmu
\nVII. Spo\u0142eczno-polityczne wyzwolenie \u017byd\u00f3w
\nVIII. Bezpo\u015brednie skutki wyzwolenia \u017byd\u00f3w
\nIX. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 kupiecka, dziennikarska, naukowa i artystyczna \u017byd\u00f3w nowo\u017cytnych
\nX. \u201e\u017bydo\u017cercy\u201d
\nOd Autora
\n\u0179r\u00f3d\u0142a<\/p>\n