{"id":597,"date":"2025-06-07T14:41:47","date_gmt":"2025-06-07T12:41:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ostoja.cba.pl\/?post_type=product&p=597"},"modified":"2026-10-06T13:59:59","modified_gmt":"2026-10-06T11:59:59","slug":"odrodzenie-idealizmu-politycznego-tadeusz-gluzinski","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/www.ostoja.pl\/?product=odrodzenie-idealizmu-politycznego-tadeusz-gluzinski","title":{"rendered":"Odrodzenie idealizmu politycznego – Tadeusz Gluzi\u0144ski"},"content":{"rendered":"
\n

rok wydania 2012
\nformat A5
\nstr. 113
\nWydawca: Dom Wydawniczy „Ostoja”
\nISBN 978-83-60048-88-7<\/p>\n

 <\/p>\n

Od autora<\/strong><\/p>\n

Zamglony wzrok nie daje nale\u017cytej perspektywy w ocenie rzeczywisto\u015bci i w dzia\u0142aniu. Przed dziesi\u0105tkami lat odebrano narodom chrze\u015bcija\u0144skim to, co stanowi\u0142o ich si\u0142\u0119: wiar\u0119. Wiar\u0119 religijn\u0105, etyk\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, idealizm. Proklamowano nowe b\u00f3stwo, kt\u00f3re nazwano \u201eb\u00f3stwem Rozumu\u201d. Postawi\u0142a je na piedestale ju\u017c Wielka Rewolucja francuska, sk\u0142adaj\u0105c mu ofiary na zbeszczeszczonych o\u0142tarzach katolickich ko\u015bcio\u0142\u00f3w. W XIX w. rozum zaj\u0105\u0142 zwyci\u0119sko miejsce Boga, a stworzona przeze\u0144 wiedza mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 wiar\u0105 przysz\u0142o\u015bci. Etyk\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 zast\u0105pi\u0142o prawo, ide\u0119 \u2014 wym\u0119drkowana doktryna. Odt\u0105d cz\u0142owieka mia\u0142 doskonali\u0107 \u201epost\u0119p\u201d. Sta\u0142o si\u0119 tak, jakby narodom o cywilizacji chrze\u015bcija\u0144sko\u2013rzymskiej wyj\u0119to pod chloroformem ko\u015bciec i wstrzykni\u0119to na jego miejsce jak\u0105\u015b galaretowat\u0105 mas\u0119. P\u00f3ki panowa\u0142 dobrobyt, og\u00f3lna \u201eprosperity\u201d, p\u00f3ki narody mog\u0142y b\u0142ogo odpoczywa\u0107 w pozycji le\u017c\u0105cej, p\u00f3ty nie odczuwa\u0142y braku kr\u0119gos\u0142upa; gdy jednak gro\u017ane po\u0142o\u017cenie poczyna nagli\u0107 do czynu, gdy nagle trzeba zerwa\u0107 si\u0119 i dzia\u0142a\u0107, wtedy okazuje si\u0119, \u017ce galaretowata masa nie podtrzyma mi\u0119\u015bni. Nar\u00f3d si\u0119 roz\u0142azi, staje si\u0119 kup\u0105 mi\u0119sa bezkszta\u0142tn\u0105 i bezradn\u0105.
\nDzi\u015b w Polsce panuje beznadziejno\u015b\u0107. Ludzie, zniech\u0119ceni walk\u0105 z przeciwno\u015bciami, pogn\u0119bieni przez kryzys gospodarczy i zn\u0119kani dolegliwo\u015bciami codziennego \u017cycia, przestaj\u0105 wierzy\u0107 w przysz\u0142o\u015b\u0107. Rezygnuj\u0105 z walki o lepsze jutro. \u201eMo\u017ce by\u0107 gorzej, ale chyba nigdy nie b\u0119dzie lepiej\u201d \u2014 powiadaj\u0105 sobie. Tera\u017aniejszo\u015b\u0107 odebra\u0142a im wiar\u0119 w Polsk\u0119, splami\u0142a b\u0142otem idea\u0142y, kt\u00f3re dot\u0105d zdo\u0142ali ustrzec przed zbrukaniem i przechowa\u0107 na dnie duszy. Gdzie spojrze\u0107 \u2014 bierno\u015b\u0107. Grz\u0119\u017aniemy w pesymizmie.
\nSk\u0105d to zniech\u0119cenie? Czy nar\u00f3d, kt\u00f3ry tak niedawno wydoby\u0142 by\u0142 z siebie takie skarby ofiarno\u015bci, odwagi i wiary, kt\u00f3ry ma za sob\u0105 obron\u0119 Lwowa, powstanie \u015bl\u0105skie i armi\u0119 ochotnicz\u0105, ma tytu\u0142 do bezradnego opuszczania r\u0105k? W ci\u0105gu tych kilkunastu lat dokona\u0142a si\u0119 w nas przemiana wprost przera\u017caj\u0105ca. Z narodu, pe\u0142nego energii zdobywczej i optymizmu, stali\u015bmy si\u0119 niespodzianie zrezygnowanym, fatalistycznym i biernym ludem Wschodu.
\nTego upadku duchowego, jaki prze\u017cywamy, nie da si\u0119 wyja\u015bni\u0107 jakim\u015b zbiegiem zdarze\u0144 zewn\u0119trznych, ani jakim\u015b mechanicznym dzia\u0142aniem obcych, wrogich si\u0142. Z\u0142o musi tkwi\u0107 g\u0142\u0119biej, musi tkwi\u0107 w nas samych. Je\u017celi nie dostrzegamy go dzi\u015b z nale\u017cyt\u0105 wyrazisto\u015bci\u0105, je\u017celi nie widzimy jasno wyj\u015bcia \u2014 to gdzie\u015b musi by\u0107 jaka\u015b zas\u0142ona, kt\u00f3ra zakrywa nam oczy. P\u00f3ki jej nie zedrzemy, b\u0119dziemy b\u0142\u0105dzi\u0107 bezradnie.
\nKsi\u0105\u017cka moja chce wskaza\u0107 na to, \u017ce uzdrowienia stosunk\u00f3w u nas nie mo\u017cna dokona\u0107 mechanicznie, przez jaki\u015b lu\u017any akt wyzwolenia. Musimy zmieni\u0107 radykalnie istotne podstawy naszego \u017cycia politycznego, gospodarczego, kulturalnego, przebudowa\u0107 nasze mieszkanie tak, aby przesta\u0142o by\u0107 polskie tylko z nazwy.
\nW ksi\u0105\u017cce mojej nie mog\u0142em oczywi\u015bcie pomin\u0105\u0107 roli tajnych zwi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3re przez propagand\u0119 pewnych doktryn wywar\u0142y ogromny wp\u0142yw na bieg dziej\u00f3w w XVIII, XIX i XX stuleciu. Nie nale\u017cy jednak przypuszcza\u0107, jakoby te zwi\u0105zki wp\u0142ywa\u0142y na \u017cycie publiczne przez jaki\u015b system tajnych rozkaz\u00f3w czy zakaz\u00f3w. Ich g\u0142\u00f3wn\u0105 broni\u0105 by\u0142a zawsze \u2014 obok niewidzialnej zmowy \u2014 propaganda pewnych my\u015bli i doktryn, kt\u00f3re kierownictwo uwa\u017ca\u0142o za nadaj\u0105ce si\u0119 do osi\u0105gni\u0119cia zakrytych cel\u00f3w. Wytwarzano wi\u0119c pewne nastroje zbiorowe, pewn\u0105 atmosfer\u0119, jakby szko\u0142\u0119 psychiczn\u0105 czy \u015brodowisko intelektualne, promieniuj\u0105ce na zewn\u0105trz. W ten spos\u00f3b pomys\u0142y i doktryny cudze lub w\u0142asne, cho\u0107by by\u0142y nie\u017cywotne i sztuczne, zorganizowana propaganda i sugestia zbiorowa szczepi\u0142a szerokim ko\u0142om, a\u017c wreszcie og\u00f3\u0142 do nich przywyka\u0142 z latami do tego stopnia, \u017ce ju\u017c trudno mu by\u0142o inaczej my\u015ble\u0107. Tymi metodami tajne zwi\u0105zki mi\u0119dzynarodowe wypacza\u0142y naturalne ramy \u017cycia w spos\u00f3b dla siebie dogodny. Po tych uwagach s\u0105dz\u0119, \u017ce nikt przy czytaniu mej ksi\u0105\u017cki roli tajnych zwi\u0105zk\u00f3w ani roli \u017cydostwa nie b\u0119dzie pojmowa\u0107 mechanicznie, bo wiod\u0142oby to \u2014 jak ka\u017cde fa\u0142szywe uproszczenie \u2014 do powa\u017cnych nieporozumie\u0144.
\nNie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c oczekiwa\u0107, jakobym w ksi\u0105\u017cce mojej mia\u0142 da\u0107 jaki\u015b program zwarty i sko\u0144czony lub cho\u0107by jego zacz\u0105tki. Nie by\u0142o to wcale moim zamiarem. Albowiem gmach naszego \u017cycia publicznego zmursza\u0142 a\u017c do fundament\u00f3w i ka\u017cda trwa\u0142a i rzetelna reforma do nich musi si\u0119gn\u0105\u0107. Zadaniem mej ksi\u0105\u017cki w mych zamierzeniach \u2014 to w\u0142a\u015bnie zst\u0105pi\u0107 w te podziemia, oceni\u0107 warto\u015b\u0107 podwalin, na kt\u00f3rych wznosi si\u0119 trzeszcz\u0105cy budynek dzisiejszej rzeczywisto\u015bci i wskaza\u0107 bez obs\u0142onek, \u017ce trzeba dno rozgrzeba\u0107, je\u017celi si\u0119 pragnie zacz\u0105\u0107 dzie\u0142o odbudowy. B\u0119d\u0119 rad, je\u017celi ksi\u0105\u017cka moja przyczyni si\u0119 cho\u0107by w najskromniejszej mierze do u\u0142o\u017cenia pierwszych zdrowych cegie\u0142 pod gmach nowej Polski, naprawd\u0119 odrodzonej.
\nWarszawa, dnia 2 kwietnia 1935 r.<\/p>\n

Tadeusz Gluzi\u0144ski 1888-1940<\/strong><\/p>\n

Jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy politycznych okresu mi\u0119dzywojennego. Urodzi\u0142 si\u0119 w 1888 r. w patriotycznej rodzinie inteligenckiej. Po I wojnie \u015bwiatowej\u00a0 wst\u0105pi\u0142 do Zwi\u0105zku Ludowo\u2013Narodowego. Na pocz\u0105tku lat dwudziestych opublikowa\u0142\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 w \u201eGazecie Warszawskiej\u201d cykl artyku\u0142\u00f3w pod wsp\u00f3lnym tytu\u0142em \u201eZmierzch liberalizmu\u201d, w kt\u00f3rych atakowa\u0142 parlamentarne metody dzia\u0142ania ZL\u2013N. W latach dwudziestych napisa\u0142 prace opublikowane pod pseudonimem Henryk Rolicki \u2014 Drogi i cele propagandy wywrotowej oraz Zmierzch Izraela. W ko\u0144cu 1933 roku nale\u017ca\u0142 ju\u017c do kierownictwa tajnej organizacji wewn\u0105trz Stronnictwa Narodowego \u2014 Stra\u017cy. Po nieudanej pr\u00f3bie zreformowania i zradykalizowania SN wyst\u0105pi\u0142 wraz z szeregiem m\u0142odych rewolucyjnie nastawionych dzia\u0142aczy 14 kwietnia 1934 r., podpisuj\u0105c deklaracj\u0119 Obozu Narodowo\u2013Radykalnego. W\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas do pracy w zespole redakcyjnym \u201eSztafety\u201d \u2014 g\u0142\u00f3wnego organu ONR. W tym okresie powsta\u0142o jedno z podstawowych dzie\u0142 polskiej my\u015bli narodowo\u2013radykalnej, a tak\u017ce najwi\u0119ksza praca Gluzi\u0144skiego \u2014 Odrodzenie idealizmu politycznego. Kiedy w czerwcu 1934 r. rz\u0105d sanacyjny zakaza\u0142 wydawania \u201eSztafety\u201d, pr\u00f3bowa\u0142 interweniowa\u0107 w tej sprawie u Ministra Spraw Wewn\u0119trznych, Pierackiego. Bezpodstawnie oskar\u017cony o wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w zab\u00f3jstwie Pierackiego zosta\u0142 na kilka tygodni aresztowany. Po roz\u0142amie wewn\u0105trz ONR zosta\u0142 jednym z g\u0142\u00f3wnych ideolog\u00f3w grupy ABC. Swoje artyku\u0142y publikowa\u0142 w pismach \u201eNowy \u0141ad\u201d i \u201eABC\u201d. Od pa\u017adziernika 1937 r. bezskutecznie apelowa\u0142 o utworzenie Konfederacji Polskiej \u2014 organizacji jednocz\u0105cej narodowych radyka\u0142\u00f3w z ONR Falanga, ONR ABC i Sekcji M\u0142odych Stronnictwa Narodowego. W 1939 r., po wybuchu wojny,\u00a0 pr\u00f3bowa\u0142 dosta\u0107 si\u0119 do Francji jako przedstawiciel ONR. Uda\u0142o mu si\u0119 przedosta\u0107 na W\u0119gry, gdzie zmar\u0142 w 1940 r.<\/p>\n

Spis tre\u015bci<\/strong><\/p>\n

Od autora<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 I
\nTYTU\u0141 MORALNY W\u0141ADZY
\nRuch narodowy a nacjonalizm
\nNar\u00f3d i pa\u0144stwo
\nRz\u0105dy demokratyczne
\nRz\u0105dy autorytatywne
\nRz\u0105dz\u0105cy i rz\u0105dzeni
\nHierarchia a wolno\u015b\u0107 osobista<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 II
\nETYKA W \u017bYCIU PUBLICZNYM
\nPolityka a etyka
\nIdea a doktryna
\nWiedza na us\u0142ugach polityki
\nInstynkty osiad\u0142o\u015bci
\nPrawo wobec etyki i obyczaj\u00f3w
\nWychowanie publiczne w s\u0142u\u017cbie idei<\/p>\n

ZAKO\u0143CZENIE
\nOdrodzenie idealizmu<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jedno z podstawowych dzie\u0142 polskiej my\u015bli narodowo-radykalnej. Wydanie pierwsze ukaza\u0142o si\u0119 w roku 1935. Jego autor pod pseudonimem Henryk Rolicki napisa\u0142 Zmierzch Izraela<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":582,"template":"","meta":{"_kadence_starter_templates_imported_post":false,"_kad_post_transparent":"default","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"default","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"default","_kad_post_vertical_padding":"default","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false},"product_brand":[],"product_cat":[27,41],"product_tag":[],"class_list":["post-597","product","type-product","status-publish","has-post-thumbnail","product_cat-mysl-narodowa","product_cat-wszystkie-ksiazki","first","instock","shipping-taxable","purchasable","product-type-simple","entry","content-bg","loop-entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/product\/597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_brand&post=597"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_cat&post=597"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ostoja.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fproduct_tag&post=597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}